d & c Νέα

You Are Here:
Εννέα νόμοι από το 1977 δεν έβαλαν φρένο στα αυθαίρετα

Εννέα νόμοι από το 1977 δεν έβαλαν φρένο στα αυθαίρετα

Posted on

Κάθε ρύθμιση για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων οδήγησε νομοτελειακά στην επόμενη γενιά αυθαιρέτων. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει στην πράξη, καθώς από το 1977 έως σήμερα η πολιτεία θέσπισε εννέα νόμους για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να σταματήσει την αυθαίρετη δόμηση. Εντός του Σεπτεμβρίου αναμένεται να έρθει νέο πλαίσιο, αυτήν τη φορά με μικρότερα πρόστιμα για αρκετές κατηγορίες παρανομιών.

Η πρώτη ρύθμιση στη μεταπολίτευση έγινε το 1977 (νόμος 720) και έδινε εκτεταμένη δυνατότητα οριστικής εξαίρεσης αυθαιρέτων από την κατεδάφιση. Η ρύθμιση όμως κρίθηκε αντισυνταγματική το 1980. Το 1979 και το 1983, η πολιτεία επανήλθε, αναδιατυπώνοντας το πλαίσιο για την οικιστική ανάπτυξη. Η νέα νομοθεσία οδήγησε σε μαζικές δηλώσεις αυθαιρέτων (έμεινε ιστορικό το «δήλωσέ το και σώσε το»), στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολεοδομικής αναδιάταξης, με μια διαδικασία ωστόσο που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Καθώς όμως η ρύθμιση αφορούσε συνολικά την αντιμετώπιση των βασικών προβλημάτων του πολεοδομικού σχεδιασμού, το ΣτΕ δέχθηκε τους δύο νόμους (ν. 947.1979, ν.1337/1983), ορίζοντας ως «κόκκινη γραμμή» εκείνη του 1983, πέραν της οποίας απαγορευόταν η νομιμοποίηση αυθαιρέτου.

Για αρκετά χρόνια, η «κόκκινη γραμμή» παρέμεινε ισχυρή. Το Συμβούλιο της Επικρατείας παρέμεινε με ελάχιστες εξαιρέσεις συνεπές στη γραμμή αυτή, ακυρώνοντας νόμους για τα αυθαίρετα το 2002 και το 2009. Δέχθηκε ωστόσο τη «ρύθμιση Μπιρμπίλη» για τους ημιυπαίθριους, επειδή αφορούσε παρανομίες εντός του περιγράμματος νόμιμων κτιρίων και προέβλεπε μηχανισμό ανακούφισης των περιοχών αυθαιρέτων, μέσω της απόκτησης ελεύθερων χώρων από το Πράσινο Ταμείο. Ο μηχανισμός αυτός, βέβαια, ακυρώθηκε στη συνέχεια με σειρά νόμων, καθώς το Πράσινο Ταμείο αρχικά μετετράπη σε όχημα κάλυψης αναγκών των δήμων και στη συνέχεια απέκτησε ένα πολύ χαμηλό όριο στην ετήσια διάθεση των πόρων του. Πάντως, με τον «νόμο Μπιρμπίλη» νομιμοποιήθηκαν περίπου 550.000 παράνομοι χώροι (υπόγεια, ημιυπαίθριοι, σοφίτες κλπ.) και εισπράχθηκε περί το 1 δισ. ευρώ.

Σημαντική στροφή

Η εκτεταμένη νομιμοποίηση πολεοδομικών παρανομιών επανήλθε για πρώτη φορά μετά το 1983 με τον ν. 4014/11, ο οποίος αφορούσε σχεδόν σε όλες τις κατηγορίες αυθαιρέτων. Ο νόμος προσβλήθηκε και το ΣτΕ, συνεπές στη μακρά νομολογία του, τον ακύρωσε το 2013. Με δεδομένο ότι εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα «βρέθηκαν στον αέρα», το υπουργείο Περιβάλλοντος θέσπισε μια νέα ρύθμιση το 2013 (ν. 4178) στην ίδια φιλοσοφία, προκειμένου να «απορροφήσει» τις δηλώσεις του ν. 4014/11. Ο νόμος προσβλήθηκε, αλλά αυτήν τη φορά το Συμβούλιο της Επικρατείας έκανε σημαντική στροφή, δεχόμενο τη συνταγματικότητά του λόγω των ειδικών συνθηκών που είχαν διαμορφωθεί. Ο νόμος αυτός παραμένει και σήμερα σε ισχύ, έχοντας παραταθεί για 7η φορά.

Ο 4178 αναμένεται να αντικατασταθεί με ένα νέο πλαίσιο για τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, το οποίο κατατέθηκε στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή της Βουλής στις αρχές του καλοκαιριού και αναμένεται να συζητηθεί μέσα στον Σεπτέμβριο. Το σχέδιο νόμου των 180 σελίδων καλύπτει ευρεία θεματολογία, από τα συμβούλια αρχιτεκτονικής και τα λοιπά εποπτικά όργανα μέχρι την έκδοση οικοδομικών αδειών, τη μεταφορά συντελεστή, την ταυτότητα κτιρίου, τη δημιουργία νέας δομής για παρακολούθηση της δόμησης. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος αφορά την τροποποίηση των διατάξεων περί αυθαιρέτων, προτείνοντας μείωση παραβόλων και προστίμων «τακτοποίησης», αύξηση δόσεων, ειδικές εκπτώσεις και μια ατελείωτη περιπτωσιολογία. Σύμφωνα με την εκδοχή του σχεδίου νόμου που παρουσιάστηκε στις αρχές του καλοκαιριού, το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να έχει διάρκεια δύο ετών…

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ – kathimerini.gr

Archives
Share

«Παράθυρο» για μεταβιβάσεις αυθαιρέτων • ποιες περιπτώσεις αφορά

«Παράθυρο» που επιτρέπει τη μεταβίβαση αυθαιρέτων ανοίγει με τροπολογία το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Σήμερα η νομοθεσία απαγορεύει οποιαδήποτε μεταβίβαση ή αγοραπωλησία ακινήτου, στο οποίο υπάρχει παράνομη κατασκευή ή έχει γίνει αυθαίρετη αλλαγή χρήσης. Πλέον, της συγκεκριμένης διάταξης θα εξαιρούνται ορισμένα ακίνητα με οικοδομική[…..]

Share

Νέες δράσεις ΕΣΠΑ 335 εκατ. ευρώ

Σε νέες δράσεις ΕΣΠΑ ύψους 335 εκατ. ευρώ προχωρά το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης, σε μια προσπάθεια ψηφιακής αναβάθμισης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενίσχυση υποδομών νοσοκομείων, αλλά και στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Η πρώτη ύψους 50 εκατ. ονομάζεται «Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου» και αφορά στην ενίσχυση και[…..]

Share

Κατατέθηκε επιτέλους η τροπολογία με την παράταση της έκπτωσης στα αυθαίρετα

Μέχρι τις 9 Οκτωβρίου 2018, θα παραταθεί η έκπτωση του 20% του πρώτου εξαμήνου για τα αυθαίρετα, σύμφωνα με τροπολογία που κατατέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος στο νομοσχέδιο «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2014/89/ΕΕ “περί θεσπίσεως πλαισίου για τον χωροταξικό σχεδιασμό” και άλλες[…..]

Share

Εγκρίθηκε η αναθεωρημένη οδηγία ενεργειακής απόδοσης κτιρίων

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε σήμερα αναθεωρημένη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, ολοκληρώνοντας έτσι το τελικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Η οδηγία βελτιώνει την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και ενθαρρύνει την ανακαίνισή τους. Η απαλλαγή του υπάρχοντος, άκρως μη αποδοτικού κτιριακού αποθέματος της[…..]

Share

Νέα εγκύκλιος: Πολεοδομικές Μελέτες Εναρμόνισης Χρήσεων Γης

Η Γενική Διεύθυνση Πολεοδομίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξέδωσε εγκύκλιο με τίτλο “Πολεοδομικές Μελέτες Εναρμόνισης Χρήσεων Γης”. Στην εγκύκλιο αναφέρονται τα ακόλουθα: ΘΕΜΑ: Πολεοδομικές Μελέτες Εναρμόνισης Χρήσεων Γης. Σε συνέχεια ερωτημάτων προς τις Υπηρεσίες μας που αφορούν στη διαδικασία έγκρισης των Πολεοδομικών Μελετών[…..]

Share

15 νησιά του Αιγαίου στα χνάρια της Τήλου

Νέα δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF Ελλάς στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου TILOS και δημοσιεύεται σήμερα, δείχνει πως οι κάτοικοι 15 νησιών του Αιγαίου επιθυμούν στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με βασικό στόχο να καταστούν ενεργειακά αυτόνομα. Συγκεκριμένα, η δημοσκόπηση εξέτασε[…..]

Share

Καταφθάνουν οι ηλεκτρονικές οικοδομικές άδειες – άλμα στις δηλώσεις αυθαιρέτων

Ηλεκτρονικά θα εκδίδονται από το προσεχές φθινόπωρο οι οικοδομικές άδειες καθώς εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να υπογραφεί η σχετική απόφαση από τον υπουργό Περιβάλλοντος Γιώργο Σταθάκη. Παράλληλα σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο ανέρχονται τα αυθαίρετα που έχουν δηλωθεί προς τακτοποίηση με το σύνολο[…..]

Share

Νόμος 4495/2017 περί αυθαίρετων κατασκευών και στατική επάρκεια

Σύμφωνα με το εδάφιο η΄ του άρθρου 99 του Ν.4495/17, κάθε δήλωση αυθαιρέτου απαιτείται να συνοδεύεται από μελέτη στατικής επάρκειας. Αυτό ισχύει ακόμα και για τα ακίνητα που έχουν υπαχθεί στον Ν.4178/13 αλλά με βάση το ΔΕΔΟΤΑ κατατάσσονται σε κατηγορία «Υ», δηλαδή Υψηλής προτεραιότητας[…..]