Η διαρκής εκκρεμότητα των δασικών χαρτών και η δυστοκία της διοίκησης να ολοκληρώσει την αναμόρφωσή τους οδηγούν το ΥΠΕΝ σε μια απαραίτητη, αν και αναμενόμενη, νομοθετική παρέμβαση. Το νέο σχέδιο νόμου που βρίσκεται σε διαβούλευση επιχειρεί να δώσει λύση στον «γόρδιο δεσμό» των ακινήτων που παραμένουν εγκλωβισμένα ανάμεσα σε αντιρρήσεις και γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, ενώ παράλληλα μετακινεί τον χρονικό ορίζοντα συμμόρφωσης για πλήθος δραστηριοτήτων στο τέλος του 2027.
Τέλος στο «πάγωμα» των συμβολαίων λόγω δασικών χαρτών
Η σημαντικότερη ίσως είδηση για την κτηματαγορά κρύβεται στο Άρθρο 95. Μέχρι σήμερα, η ολοκλήρωση μιας μεταβίβασης σε περιοχή με εκκρεμή αναμόρφωση δασικού χάρτη αποτελούσε συχνά σπαζοκεφαλιά.
Με τη νέα ρύθμιση, επιτρέπεται η σύνταξη συμβολαίων με την απλή προσάρτηση της απόφασης των Επιτροπών Εξέτασης Αντιρρήσεων (ΕΠ.Ε.Α.) ή της απόφασης έγκρισης αναμόρφωσης, εφόσον αυτές έχουν αναρτηθεί στη «Διαύγεια». Δεν απαιτείται πλέον να περιμένει ο πολίτης την ενσωμάτωση της μεταβολής στον κυρωμένο χάρτη – μια διαδικασία που παραδοσιακά καθυστερεί μήνες ή και χρόνια.
Ο ρόλος του Μηχανικού
Η ευθύνη μετατοπίζεται πλέον στον συντάκτη του τοπογραφικού διαγράμματος. Ο μηχανικός θα πρέπει να βεβαιώνει ρητά επί του τοπογραφικού (ΕΓΣΑ ’87) ότι το συγκεκριμένο ακίνητο ταυτίζεται με εκείνο για το οποίο εκδόθηκε η ευνοϊκή απόφαση. Αυτή η «παράκαμψη» της τελικής κύρωσης είναι το κλειδί για να κινηθεί η αγορά σε περιοχές που τελούν υπό καθεστώς αναμονής.
Ορόσημο η 31η Δεκεμβρίου 2027
Το Άρθρο 96 λειτουργεί ως μια οριζόντια «ομπρέλα» προστασίας για υφιστάμενες εγκαταστάσεις που λειτουργούν χωρίς τις απαραίτητες δασικές εγκρίσεις. Το ΥΠΕΝ δείχνει να αναγνωρίζει ότι ο αρχικός σχεδιασμός για τακτοποίηση εντός του 2025 ήταν ανέφικτος.
Ποιους αφορά η παράταση έως το 2027:
- Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ): Κτίρια και υποδομές εντός πάρκων και αλσών, καθώς και έργα υποδομής (δεξαμενές, γεωτρήσεις, αθλητικές εγκαταστάσεις) που στερούνται άδειας.
- Πρωτογενής Τομέας & Εκκλησία: Κτηνοτροφικές μονάδες, μελισσοκομεία, αλλά και ιεροί ναοί ή μονές εντός δασικών εκτάσεων.
- Τουρισμός & Αναψυχή: Χιονοδρομικά κέντρα, ορειβατικά καταφύγια, οργανωμένες κατασκηνώσεις (campings) και παιδικές εξοχές.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, αναστέλλεται η ισχύς διοικητικών πράξεων αποβολής, προστίμων και κατεδάφισης, υπό την προϋπόθεση ότι οι φορείς θα εκκινήσουν τις διαδικασίες για τη λήψη των απαιτούμενων εγκρίσεων επέμβασης.
Η «παγίδα» της κινητικότητας και το κενό της Natura
Αυτό που πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι επαγγελματίες του κλάδου είναι η διάταξη του Άρθρου 97. Η απαγόρευση συμμετοχής των υπαλλήλων των Δασικών Υπηρεσιών στο σύστημα κινητικότητας έως το 2028 δεν είναι απλώς μια διοικητική λεπτομέρεια. Είναι μια ομολογία υποστελέχωσης. Για τον μηχανικό ή τον επενδυτή, αυτό σημαίνει ότι το «μπλόκο» στους υπαλλήλους γίνεται για να βγουν οι δασικοί χάρτες, αλλά αν δεν ενισχυθούν οι υπηρεσίες με νέο αίμα, οι παρατάσεις έως το 2027 θα αποδειχθούν και πάλι λίγες.
Παράλληλα, η αναφορά σε «εξορθολογισμό χρήσεων γης» σε ζώνες Natura 2000 (Άρθρο 92) παραμένει απελπιστικά γενική. Η εμπειρία έχει δείξει ότι όπου η νομοθεσία χρησιμοποιεί όρους όπως «περιορισμένη έκταση δραστηριοτήτων» χωρίς σαφή ποσοτικά κριτήρια, δημιουργείται έδαφος για νέες προσφυγές στο ΣτΕ.
Τι αλλάζει στις Τουριστικές Εγκαταστάσεις (ΕΟΤ/ΕΤΑΔ)
Το σχέδιο νόμου παρέχει μια ισχυρή θωράκιση σε τουριστικές εγκαταστάσεις που ανεγέρθηκαν από τον ΕΟΤ ή την ΕΤΑΔ σε δασικά ακίνητα. Αυτές θεωρούνται πλέον νομίμως υφιστάμενες με μια απλή διαπιστωτική πράξη του Γενικού Γραμματέα ΕΟΤ.
Το αξιοσημείωτο εδώ είναι η πλήρης παράκαμψη του οικείου Δασάρχη για την έκδοση οικοδομικών αδειών επισκευής ή εκσυγχρονισμού, γεγονός που επιταχύνει τις επενδύσεις σε ιστορικά τουριστικά ακίνητα του Δημοσίου, αφαιρώντας ένα σημαντικό γραφειοκρατικό εμπόδιο.
Πίσω από τις λέξεις: Η «νομιμοποίηση» είναι το νέο όνομα των αυθαιρέτων
Αν και ο όρος «αυθαίρετο» απουσιάζει επιδεικτικά από το σώμα του νομοσχεδίου, η ουσία παραμένει αναλλοίωτη. Ο νομοθέτης χρησιμοποιεί τον όρο «ομαλή προσαρμογή δραστηριοτήτων» (Άρθρο 92β) ως έναν κομψό ευφημισμό για να περιγράψει την εκ των υστέρων συμμόρφωση κατασκευών που υλοποιήθηκαν χωρίς καμία προηγούμενη έγκριση.
Στην πραγματικότητα, βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη προσπάθεια της Πολιτείας να διαχειριστεί το τεράστιο απόθεμα κτισμάτων και υποδομών εντός δασικών εκτάσεων, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε ήδη να έχουν κατεδαφιστεί. Η επιλογή της λέξης «προσαρμογή» αντί της «τακτοποίησης» υποδηλώνει μια προσπάθεια να αποφευχθούν οι γνωστές νομικές περιπέτειες στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όμως για τον τεχνικό κόσμο το μήνυμα είναι σαφές: Δίνεται νέα ευκαιρία επιβίωσης σε κτίσματα που στερούνται νόμιμης άδειας.
Η «ασπίδα» της αναστολής κυρώσεων
Το πιο κρίσιμο στοιχείο για τους ιδιοκτήτες και τους μηχανικούς είναι η οριζόντια αναστολή των διοικητικών πράξεων αποβολής και των προστίμων. Η διάταξη αυτή λειτουργεί ως «πάγωμα» του χρόνου. Όσο διαρκεί η προθεσμία για τη λήψη των εγκρίσεων (δηλαδή έως το τέλος του 2027), οι ιδιοκτήτες αυτών των εγκαταστάσεων –από κτηνοτροφικές μονάδες μέχρι ιερούς ναούς– απαλλάσσονται από το άγχος της κατεδάφισης και τις οικονομικές επιβαρύνσεις που τις συνοδεύουν.
Το «τυφλό σημείο» της νομοθεσίας
Η ουσία της απόφασης κρύβεται στο γεγονός ότι η νομιμοποίηση αυτή δεν είναι αυτόματη ούτε εγγυημένη. Αυτό που πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι μηχανικοί είναι ότι η αναστολή των κυρώσεων ισχύει μόνο «εφόσον εκδοθούν όλες οι απαιτούμενες διοικητικές πράξεις». Αν μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2027 ο φάκελος δεν έχει κλείσει επιτυχώς, η προστασία αίρεται και το ακίνητο επιστρέφει στο καθεστώς του τελεσιδίκως αυθαιρέτου.
Υπάρχει ένα σαφές κενό στη νομοθεσία: τι θα συμβεί αν η καθυστέρηση στην έγκριση οφείλεται στην υποστελέχωση των Δασαρχείων και όχι στην αμέλεια του πολίτη; Με τις Επιθεωρήσεις Δασικής Πολιτικής σε καθεστώς «απαγόρευσης κινητικότητας» λόγω έλλειψης προσωπικού, ο κίνδυνος να εγκλωβιστούν χιλιάδες υποθέσεις σε ένα γραφειοκρατικό αδιέξοδο είναι παραπάνω από ορατός.
Μπορείτε να δείτε το σχέδιο νόμου εδώ
Πηγή: news.b2green.gr