Παναγιώτης Γαλάνης,
Δικηγόρος Περιβαλλοντικού – Πολεοδομικού Δικαίου,
Διδάκτωρ Νομικής ΕΚΠΑ,
Εμπειρογνώμων Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης,
Μεταδιδάκτωρ Δικ. Περιβάλλοντος,
Διδάσκων Νομικής ΕΚΠΑ
www.pgalanislaw.gr
Η προσφυγή κατά οικοδομικής άδειας αποτελεί ένα κρίσιμο ένδικο βοήθημα που παρέχεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο σε οποιονδήποτε τρίτο έχει έννομο συμφέρον να αμφισβητήσει τη νομιμότητα έκδοσης άδειας δόμησης ή την τροποποίηση αυτής. Η νομιμότητα της άδειας οικοδομής, ως διοικητικής πράξης που εκδίδεται κατά δέσμια αρμοδιότητα της Διοίκησης και χωρίς ουσιαστική διακριτική ευχέρεια, δεν εξαντλείται μόνο σε ζητήματα πολεοδομικής φύσης αλλά επεκτείνεται και σε ευρύτερες κανονιστικές απαιτήσεις που απορρέουν από την προστασία του περιβάλλοντος, της πολιτιστικής κληρονομιάς, της αισθητικής, της προστασίας αρχαιολογικών χώρων και διατηρητέων ακινήτων ή ζωνών, όπως και της ασφάλειας και υγείας των πολιτών.
Το ένδικο μέσο της προσφυγής μπορεί να ασκηθεί ενώπιον της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής είτε διοικητικά, είτε με αίτηση ακύρωσης ενώπιον του αρμοδίου Διοικητικού Εφετείου κατά τα ειδικότερα οριζόμενα σε ειδικές διατάξεις. Το έννομο συμφέρον που απαιτείται να αποδειχθεί από τον προσφεύγοντα είναι ιδιαιτέρως σημαντικό και συνίσταται στη βλάβη που υφίσταται ο ενδιαφερόμενος από την οικοδομική άδεια, ιδίως λόγω γειτνίασης, θέασης, ηλιοφάνειας, αερισμού, περιβαλλοντικής όχλησης ή αισθητικής αλλοίωσης.
Η προθεσμία για την άσκηση της προσφυγής κατά οικοδομικής άδειας είναι εξαιρετικά σύντομη και αυστηρή, υπολογιζόμενη από τη δημοσιοποίηση της άδειας είτε με την ανάρτηση στον πίνακα ανακοινώσεων της ΥΔΟΜ είτε από την ανάρτηση στο πληροφοριακό σύστημα “e-Άδειες”, οπότε και γεννάται τεκμήριο γνώσης για κάθε τρίτο. Περαιτέρω, η πάροδος 60 ημερών από την έκδοση της άδειας ή η αποπεράτωση του έργου ενδέχεται να δημιουργήσουν ζητήματα παραδεκτού λόγω του θεσμού της εμπιστοσύνης και της διοικητικής ασφάλειας.
Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει διαμορφώσει αυστηρά κριτήρια ελέγχου της νομιμότητας των οικοδομικών αδειών, ιδίως σε περιπτώσεις ανέγερσης σε παραδοσιακούς οικισμούς, σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, σε χαρακτηρισμένους αρχαιολογικούς χώρους ή σε περιπτώσεις που θίγεται το κοινόχρηστο αγαθό της θέας ή η ησυχία των περιοίκων. Σημειώνεται ότι σε περίπτωση που η άδεια έχει εκδοθεί κατά παράβαση κανονιστικών διατάξεων ή χωρίς την τήρηση των αναγκαίων εγκρίσεων (όπως π.χ. από το ΚΑΣ, το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής ή την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων), η προσφυγή μπορεί να οδηγήσει στην ακύρωση ή ανάκλησή της.
Τέλος, η άσκηση της προσφυγής κατά οικοδομικής άδειας, εκτός από το να επιτελεί έναν έλεγχο νομιμότητας, λειτουργεί και ως μέσο πρόληψης περιβαλλοντικών και πολεοδομικών παραβάσεων, διασφαλίζοντας τη συμβατότητα της δόμησης με το ισχύον πολεοδομικό και χωροταξικό καθεστώς, καθώς και με τα συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα στην ιδιοκτησία, το περιβάλλον και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Πηγή: news.b2green.gr