Τις κατευθύνσεις του σχεδιασμού για την μεταρρύθμιση στις Πολεοδομίες, ώστε από πεδίο διαχρονικής ασάφειας και πολυνομίας να περάσει στην εποχή της ψηφιακής εξυγίανσης περιέγραψε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Έδωσε απαντήσεις για την πορεία των μελετών του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού και τη χρηματοδότηση τους από το Ταμείο Ανάκαμψης. Και μίλησε για τη σημασία της ανακοίνωση από την Κυβέρνηση των δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στις Νότιες Κυκλάδες και στο Ιόνιο, τον ρόλο τους στην περιβαλλοντική προστασία των ελληνικών θαλασσών, αλλά και τις αντιδράσεις της Τουρκίας. 

Η πολεοδομία -διαχρονικά χώρος «δημιουργικής ασάφειας» και διοικητικής πολυνομίας– οδεύει προς… ψηφιακή εξυγίανση. Για τις «αμαρτωλές» πολεοδομίες, σχεδιάζεται  ριζική αναμόρφωση. Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο, θα είναι έτοιμος και  ο Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας  ο οποίος θα «φορτωθεί» σε ψηφιακή πύλη   η οποία θα ενημερώνεται  κάθε φορά που  η νομοθεσία τροποποιείται. Έτσι, οι επαγγελματίες του τεχνικού και νομικού κόσμου αλλά και οι πολίτες δεν θα χάνονται στον… λαβύρινθο της πολεοδομικής και χωροταξικής νομοθεσίας   που αποτελεί σήμερα «γόνιμο» έδαφος για καθυστερήσεις και διαφθορά.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα «Το Βήμα της Κυριακής» και στους δημοσιογράφους Μάχη Τράτσα και Χρήστο Κολώνα,  ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, σε ερωτήσεις που του τέθηκαν gia θέματα πολεοδομικού, περιβαλλοντικού και χωροταξικού ενδιαφέροντος απάντησε ως εξής:

Τις προηγούμενες ημέρες, ετέθησαν σε διαβούλευση οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες για τα δύο νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα, μια πρωτοβουλία με σημαντική περιβαλλοντική και γεωπολιτική διάσταση. Σχετικά με το πάρκο στο Αιγαίο, έχει την ονομασία «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1». Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει και συνέχεια σε άλλες περιοχές, εκτός από τις Νότιες Κυκλάδες;

Πράγματι, οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες των δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων τέθηκαν, όπως εξήγγειλε και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε δημόσια διαβούλευση. Πολίτες και φορείς καλούνται να υποβάλουν έως τις 22 Σεπτεμβρίου  σχόλια και  προτάσεις, που θα ληφθούν υπόψη για την τελική διαμόρφωση των Προεδρικών Διαταγμάτων για τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα Ιονίου και  Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, τα οποία θα κατατεθούν στο ΣτΕ έως τον Νοέμβριο. Αποτελεί αποφασιστικό βήμα για την προστασία των θαλασσών μας, που μας καθιστά πρωτοπόρους στην Ευρώπη. Συνιστά, δε, την πρώτη φάση, καθώς η κυβέρνηση θα συνεχίσει να θεσμοθετεί νέα Θαλάσσια Πάρκα και σε άλλες περιοχές του Αιγαίου, με περιβαλλοντική συνοχή και  με εθνικό και ανθρώπινο πρόσημο. Τα εθνικά Θαλάσσια Πάρκα δεν απευθύνονται σε λίγους και ειδικούς ούτε είναι αφηρημένη έννοια. Αφορούν τους πολλούς, τους νησιώτες, τους ψαράδες μας. Είναι η ασπίδα μας απέναντι στην κλιματική κρίση και υπέρ της προστασίας της μοναδικής βιοποικιλότητας της χώρας. Αφορούν την καθημερινή ζωή στο Ιόνιο και στο Νότιο Αιγαίο.

Η αντίδραση της Τουρκίας όμως ήταν άμεση και αναμένεται συνέχεια. Με δεδομένους τους γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς το τελευταίο διάστημα -με επίκεντρο τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης ή το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου-, θεωρείτε ότι θα υπάρξει αντίστοιχη απάντηση όπως είχε συμβεί όταν ανακοινώθηκε ο Εθνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός;

Η θάλασσα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία, τον πολιτισμό, την οικονομία και την ταυτότητά μας. Έχουμε τα περισσότερα νησιά και την μεγαλύτερη ακτογραμμή στην ΕΕ  και  από τις μεγαλύτερες στον κόσμο. Αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμά μας ο καθορισμός των χρήσεων και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων μέσω του εθνικού θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, η περιβαλλοντική προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος με τα εθνικά θαλάσσια πάρκα, όπως και η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο. Η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων με πράξεις -και όχι στα λόγια- γίνεται με αποφασιστικότητα, στη βάση του στρατηγικού σχεδιασμού της κυβέρνησης και δεν επηρεάζεται από τις αντιδράσεις της Τουρκίας.

Σε κάθε περίπτωση, πώς θα διασφαλιστεί ότι τα μέτρα που προτείνονται για την προστασία των δύο περιοχών δεν θα μείνουν στα χαρτιά;  

Πρόκειται αντικειμενικά για ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα και η θετική αποδοχή που έλαβε η ανακοίνωση του Πρωθυπουργού, τόσο από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, τις οποίες είχα την ευκαιρία να συναντήσω πριν λίγες μέρες, όσο και από την Αξιωματική Αντιπολίτευση, μας δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερη ευθύνη να ανταποκριθούμε στις υψηλές προσδοκίες. Θα δουλέψουμε με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και εξειδικευμένα μέτρα διαχείρισης, φύλαξης και προστασίας των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων. Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής θα σηκώσει μεγάλο βάρος της προσπάθειας και θα ενισχυθεί σημαντικά με υλικοτεχνικά μέσα, στελέχη και χρηματοδότηση σε αυτήν του την αποστολή. Προφανώς θα αξιοποιηθούν όλα τα σύγχρονα μέσα της τεχνολογίας που επιτρέπουν παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο με drones, ενώ καθοριστική θα είναι η συνεργασία με το Λιμενικό Σώμα.

Εκτός από τη θεσμοθέτηση των θαλασσίων  πάρκων, σε εξέλιξη βρίσκεται και ο πολεοδομικός σχεδιασμός στο 80% της ελληνικής επικράτειας. Αληθεύει ότι λόγω διαφόρων προβλημάτων, περίπου το 40% των μελετών απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης και χάθηκαν τα σχετικά κονδύλια; Υπάρχει λόγος ανησυχίας για τις υπόλοιπες μελέτες; 

Δεν ισχύει ότι λόγω προβλημάτων απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης το 40% των μελετών και ότι χάθηκε η αντίστοιχη χρηματοδότηση. Αυτό που πραγματικά ισχύει είναι ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε σε επανακαθορισμό του αριθμού των δημοτικών ενοτήτων που είχαν αρχικά οριστεί ως ορόσημο, σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία μας εμπιστεύθηκε πλήρως, παρέχοντάς μας τη δυνατότητα να διασφαλίσουμε το σύνολο της χρηματοδότησης για το πρόγραμμα, όπως ακριβώς προβλέφθηκε από την έναρξή του.

Πότε εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν οι μελέτες και με τι κονδύλια;

Έως το καλοκαίρι του 2026, με την απαραίτητη συμβολή και συναίνεση των τοπικών κοινωνιών, θα ολοκληρώσουμε τις μελέτες και τις διαδικασίες διαβούλευσης. Η ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού αποτελεί κεντρική επιλογή της κυβέρνησης. Ερχόμαστε να ρυθμίσουμε εκκρεμότητες δεκαετιών και να άρουμε την κανονιστική ασάφεια που επικρατεί. Το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έχει στόχο την κάλυψη του 80% της επικράτειας, μέσω της σύνταξης Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε 700 δημοτικές ενότητες και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε άλλες 75. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 342,4 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 212,4 εκατ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Υπάρχει πάντως μεγάλη συζήτηση και παράπονα με τα πολεοδομικά ζητήματα και την ανασφάλεια – ίσως και τη διαφθορά – που την ακολουθεί. Ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις σας;

Το πρόβλημα εξακολουθεί να είναι μείζον, αλλά είμαστε πλέον κοντά σε μια συνολική αντιμετώπισή του. Οργανώνουμε τον χώρο σε εθνικό επίπεδο, μέσα από τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, και σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, μέσα από τα Ειδικά και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια. Νομοθετήσαμε για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό και για τους μικρούς οικισμούς δημιουργώντας πολεοδομική βεβαιότητα που αποδίδει αξία στα οικόπεδα των ιδιοκτητών. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ο νέος Ψηφιακός Χάρτης που ολοκληρώνεται έως το πρώτο εξάμηνο του 2026, η παρακολούθηση της αυθαίρετης δόμησης με δορυφόρους και τεχνητή νοημοσύνη, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και την εφαρμογή αυστηρών ποινών, θα συμβάλλουν καθοριστικά  στη μείωση των  γραφειοκρατικών καθυστερήσεων και στην εξάλειψη της διαφθοράς.

Παράλληλα, έως τον Σεπτέμβριο του 2025 θα έχει ολοκληρωθεί το τιτάνιο έργο κωδικοποίησης της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, 26 χρόνια μετά την τελευταία κωδικοποίηση. Η χώρα θα αποκτήσει έναν επικαιροποιημένο, σύγχρονο κώδικα ο οποίος θα βάζει τέλος στην αβεβαιότητα, δίνοντας σε  πολίτες,  μηχανικούς και  νομικούς ξεκάθαρους και συγκεντρωμένους κανόνες. Ο κώδικας θα φιλοξενηθεί σε μια ηλεκτρονική βάση νομικών δεδομένων που έχουμε σχεδόν ολοκληρώσει, στην οποία ο χρήστης θα μπορεί να αναζητά άμεσα, χωρίς να ψάχνει σε δεκάδες ΦΕΚ, και να ερμηνεύει με σαφήνεια και ασφάλεια τις σχετικές χωροταξικές και πολεοδομικές διατάξεις. Θα αποτελέσει ένα εύχρηστο, διαδραστικό και δωρεάν προσβάσιμο «εργαλείο» που θα οργανώνει τη νομοθεσία με έξυπνες λειτουργίες αναζήτησης και θα ενημερώνεται κάθε φορά που τροποποιείται η νομοθεσία.

Και για τις «αμαρτωλές» πολεοδομίες; Ποιο θα είναι η τύχη τους; 

Έχουν ήδη γίνει βήματα στη μάχη κατά της διαφθοράς, με το ξερίζωμα κυκλωμάτων διαπλοκής, ενώ σχεδιάζουμε συνολική αναμόρφωση του καθεστώτος, με τεχνολογική αναβάθμιση και ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, για  περαιτέρω τόνωση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας. Έτσι θα διασφαλιστεί η εύρυθμη, ενιαία και αποτελεσματική λειτουργία τους, η διαφάνεια και η λογοδοσία, ενώ θα δοθεί ένα τέλος στην εξυπηρέτηση των πολιτών με δύο μέτρα και δύο σταθμά.

Σχετικά Άρθρα

Πηγή: ecopress.gr