Του Αργύρη Δεμερτζή/

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στέλνει τελεσίγραφο για την συγκρότηση με νέες συνθέσεις από την 1η Απριλίου 2026 των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και των Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων σε όλη τη χώρα, που αποτελούν κρίσιμους θεσμούς του συστήματος χωρικού σχεδιασμού και ελέγχου της δόμησης στην Ελλάδα και δίνει ξεκάθαρο μήνυμα, ότι δεν πρόκειται να δοθεί νέα, έβδομη κατά σειρά, παράταση λειτουργίας τους, στα υφιστάμενα σχήματα.

Με  επείγον έγγραφο, που αποστέλλει ο  Ευθύμιος Μπακογιάννης γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, του υπουργείου Περιβάλλοντος, «ενόψει την λήξης της παράτασης της θητείας των μελών των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής (Σ.Α.) και των Συμβουλίων Πολεοδομικών και Αμφισβητήσεων (ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) την 31η Μαρτίου 2026» καλεί τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις όλης της χώρας,  «για τις ενέργειες σας για την έγκαιρη ολοκλήρωση της νέας συγκρότησης των Σ.Α. και ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α».

Ουσιαστικά ο γενικός γραμματέας του ΥΠΕΝ στέλνει τελεσίγραφο, ότι το υπουργείο δεν θα δώσει νέα παράταση και θέτει προ των ευθυνών τους τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, για ενδεχόμενο διοικητικό κενό με επιπτώσεις στις υποθέσεις χιλιάδων πολιτών και επαγγελματιών στις κατασκευές και στην κτηματαγορά, που θα δημιουργηθεί στην περίπτωση που δεν μεριμνήσουν εγκαίρως για τη λειτουργία των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και των Συμβούλιων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, με νέες συνθέσεις.

Κρίσιμοι θεσμοί του συστήματος χωρικού σχεδιασμού και ελέγχου της δόμησης

Τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων αποτελούν κρίσιμους θεσμούς του συστήματος χωρικού σχεδιασμού και ελέγχου της δόμησης στην Ελλάδα. Έχουν ουσιαστικό ρόλο από τη νομοθεσία αλλά και την νομολογία του ΣτΕ στη διασφάλιση της ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος, της νομιμότητας των πολεοδομικών πράξεων και της ασφάλειας δικαίου για πολίτες, μηχανικούς και διοίκηση.

♦ Τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής, όπως προβλέπονται στο άρθρο 7 του ν. 4495/2017, έχουν ως βασική αποστολή την αξιολόγηση της αρχιτεκτονικής ποιότητας έργων και μελετών, σε περιπτώσεις που ο νόμος το απαιτεί. Εξετάζουν ζητήματα όπως η ένταξη κτιρίων στο περιβάλλον, η προστασία του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα περιοχών, η αισθητική και λειτουργική ποιότητα των κατασκευών, καθώς και ειδικές περιπτώσεις σε παραδοσιακούς οικισμούς, διατηρητέα κτίρια και περιοχές ιδιαίτερου χαρακτήρα. Με τον τρόπο αυτό λειτουργούν ως θεσμικό φίλτρο ποιότητας, αποτρέποντας πρόχειρες ή ασύμβατες παρεμβάσεις και συμβάλλοντας στη βιώσιμη ανάπτυξη του χώρου.

♦ Τα Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων, που ρυθμίζονται στο άρθρο 20 του ίδιου νόμου, έχουν διαφορετικό αλλά εξίσου κρίσιμο ρόλο. Αποτελούν όργανα εξέτασης ενστάσεων, προσφυγών και αμφισβητήσεων που αφορούν πράξεις της πολεοδομικής διοίκησης. Εξετάζουν ζητήματα εφαρμογής της πολεοδομικής νομοθεσίας, ερμηνείας όρων δόμησης, διοικητικών πράξεων και επιβολής κυρώσεων, λειτουργώντας ως ενδιάμεσο επίπεδο ελέγχου πριν από την προσφυγή στη δικαιοσύνη. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων και στη γρηγορότερη επίλυση διαφορών.

Η συγκρότηση και των δύο οργάνων προβλέπεται να γίνεται με απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ως αρμόδιας διοικητικής αρχής, και περιλαμβάνει εκπροσώπους της διοίκησης, μηχανικούς με σχετική εμπειρία και εκπροσώπους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Η σύνθεσή τους έχει στόχο να συνδυάζει διοικητική γνώση, τεχνική επάρκεια και θεσμική εκπροσώπηση του τεχνικού κόσμου, ώστε οι αποφάσεις τους να είναι τεκμηριωμένες και αξιόπιστες. Η θητεία των μελών είναι ορισμένη χρονικά, ώστε να εξασφαλίζεται η ανανέωση, αλλά και η συνέχεια στη λειτουργία τους.

Επηρεάζονται οικοδομικές άδειες, επενδυτικά έργα, ανακαινίσεις και πολεοδομικές πράξεις

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι επιπτώσεις όταν λήγει η θητεία των Συμβουλίων, χωρίς να ανανεώνεται ή χωρίς να συγκροτούνται νέα. Σε αυτή την περίπτωση, δημιουργείται ουσιαστικό διοικητικό κενό. Υποθέσεις που απαιτούν γνωμοδότηση ή απόφαση δεν μπορούν να προχωρήσουν, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις σε οικοδομικές άδειες, επενδυτικά έργα, ανακαινίσεις και πολεοδομικές πράξεις. Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις βρίσκονται σε αβεβαιότητα, οι μηχανικοί αδυνατούν να ολοκληρώσουν μελέτες και διαδικασίες, ενώ η διοίκηση εκτίθεται σε κινδύνους ακυρότητας πράξεων.

Επιπλέον, η μη λειτουργία των Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων στερεί από τους διοικούμενους ένα κρίσιμο στάδιο διοικητικής προστασίας. Οι διαφορές οδηγούνται αναγκαστικά στα δικαστήρια, με αυξημένο κόστος και μεγάλο χρόνο εκδίκασης, γεγονός που επιβαρύνει τόσο τους πολίτες όσο και το κράτος.

Συνολικά, τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και τα Συμβούλια Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων αποτελούν αναγκαίους πυλώνες της πολεοδομικής διοίκησης. Η έγκαιρη συγκρότηση και ανανέωση της θητείας τους δεν είναι τυπική υποχρέωση, αλλά προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία της διοίκησης, την ποιότητα του δομημένου περιβάλλοντος και την εμπέδωση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους, πολιτών και τεχνικού κόσμου.

Το τελεσίγραφο του ΓΓ ΥΠΕΝ προς τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις της χώρας 

Στο επείγον έγγραφο που αποστέλλει  ο  Ευθύμιος Μπακογιάννης γενικός γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, του υπουργείου Περιβάλλοντος προς τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις όλης της χώρας, με θέμα: «Συγκρότηση Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής και Συμβουλίων Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων» σημειώνονται τα ακόλουθα:

«Σχ.: 1. Η παρ. 6 του άρθρου 111 του ν. 5243/2025 (Α’ 187)

2. Άρθρο 7 και άρθρο 20 του ν. 4495/2017 (Α’ 167) ως ισχύουν

Ενόψει την λήξης της παράτασης της θητείας των μελών των Συμβουλίων Αρχιτεκτονικής (Σ.Α.) και των Συμβουλίων Πολεοδομικών και Αμφισβητήσεων (ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) την 31η Μαρτίου 2026, ως αυτή έχει παραταθεί με την παρ. 6 του άρθρου 111 του ν. 5243/2025 (Α’ 187) (σχετ.1), παρακαλούμε για τις ενέργειες σας για την έγκαιρη ολοκλήρωση της νέας συγκρότησης των Σ.Α. και ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α., κατ’ εφαρμογή των άρθρων 7 και 20 του ν. 4495/2017 (Α’ 167), ως ισχύουν, προκειμένου αυτά να λειτουργήσουν αδιάλειπτα μετά την παρέλευση της 31ης Μαρτίου 2026.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ & ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ»

Σχετικά Άρθρα

• ΣΑΔΑΣ: πρόσκληση για αιτήσεις συμμετοχής στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής
• Με ενημερωτικά σημειώματα οι αποφάσεις των ΚΕΣΥΠΟΘΑ και ΚΕΣΑ
• ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ: τα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής δεν κάνουν πολεοδομικό έλεγχο
• Μπλακάουτ στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομικών Θεμάτων
• ΥΠΕΝ: ισχυρή σύσταση για το χρονοδιάγραμμα του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού
• Αλλάζει η υποβολή φακέλου στα Συμβούλια Αρχιτεκτονικής

Πηγή: ecopress.gr