Κατατέθηκε στην Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα “Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας”.
Στο νέο αυτό σχέδιο νόμου έχουν συμπεριληφθεί διατάξεις που αφορούν μεταξύ άλλων τα εξής:
- Περιουσιολόγιο,
- Προσδιορισμός αξίας ακινήτων,
- ΕΝΦΙΑ,
- Ειδικός φόρος ακινήτων,
- Φόρος μεταβίβασης ακινήτων,
- Κληρονομιές, Δωρεές, Γονικές Παροχές κλπ.
Η «ταυτότητα» του νέου σχεδίου νόμου ρύθμισης
Ποιο ζήτημα αντιμετωπίζει η αξιολογούμενη ρύθμιση;
Η κωδικοποίηση της νομοθεσίας συνιστά πρακτική καλής νομοθέτησης που ενισχύει την ασφάλεια του δικαίου, ως ειδικότερη έκφανση της αρχής του κράτους δικαίου, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί τη βάση για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό της.
Στο προτεινόμενο σχέδιο Κώδικα κωδικοποιούνται και εντάσσονται σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο υπό τον τίτλο Κώδικας Φορολογίας Περιουσίας σειρά από νομοθετικές διατάξεις και νομοθετήματα που αφορούν στο περιουσιολόγιο ακινήτων, το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας των ακινήτων, το μικτό σύστημα προσδιορισμού της αξίας αυτών, τον προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων για την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.), καθώς και τη φορολογία κατοχής ακινήτων (Ειδικός Φόρος Ακινήτων – Ε.Φ.Α.), τη φορολογία μεταβίβασης περιουσίας με επαχθή αιτία (Φόρος Μεταβίβασης Ακινήτων – Φ.Μ.Α.), τη φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, καθώς και τη φορολογία κερδών από τυχερά παίγνια.
Πέραν αυτού, στον προτεινόμενο Κώδικα ενσωματώνονται και διάφορες διατάξεις νόμων οι οποίες έχουν ενταχθεί σε διάφορα νομοθετήματα και κρίνεται ότι έχουν συνάφεια με τις ως άνω φορολογίες, προκειμένου να αποτυπώνεται ενιαία το οικείο κανονιστικό πλαίσιο, όπως οι αγροτικές απαλλαγές από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων και η απαλλαγή κατά την αγορά ακινήτων στη Θράκη.
Γιατί αποτελεί πρόβλημα;
Οι διατάξεις και οι νομοθεσίες που κωδικοποιούνται με τον παρόντα Κώδικα, με εξαίρεση τον ΕΝ.Φ.Ι.Α. που αφορά σε πρόσφατες, μετά το έτος 2013, ρυθμίσεις, οι οποίες όμως και αυτές έχουν υποστεί πολλαπλές τροποποιήσεις, αποτελούν κατά βάση παλαιά νομοθετήματα, ορισμένα εκ των οποίων ανάγονται ακόμη και στη δεκαετία του 1950. Στο πέρασμα του χρόνου αυτά έχουν υποβληθεί σε αλλεπάλληλες, πολλές φορές εκατοντάδες, τροποποιήσεις, είτε μεμονωμένα είτε μέσω ευρύτερων αλλαγών, αλλά και έμμεσα μέσω αποσπασματικών ρυθμίσεων που εισήχθησαν σε άλλα νομοθετήματα. Οι όποιες τροποποιήσεις, ωστόσο, δεν συνοδεύονταν από συνεκτική θεώρηση των επιπτώσεων στις συνδεόμενες ρυθμίσεις και διατάξεις, με αποτέλεσμα να προκαλείται ασυνέπεια στη συνοχή των ρυθμίσεων αλλά και αμφιβολία για το κανονιστικό τους περιεχόμενο. Υπό τις ανωτέρω συνθήκες, σήμερα διατηρούνται τυπικά σε ισχύ σειρά από άρθρα, παράγραφοι και εδάφια άρθρων που έχουν καταστεί ανενεργά, είτε επειδή αντικαταστάθηκαν σιωπηρά είτε επειδή θεσπίστηκαν νέες αντίθετες ολικά ή μερικά ρυθμίσεις, είτε επειδή οι όροι και οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους έχουν εν τω μεταξύ καταργηθεί ή τροποποιηθεί ή λόγω του είδους των ρυθμίσεων που εισάγονται έχει εξαντληθεί το ρυθμιστικό τους περιεχόμενο. Σε ορισμένες περιπτώσεις που αναφέρονται σε κατά περίπτωση άρθρα το ανενεργό των διατάξεων μπορεί να είναι προφανές ενώ σε άλλες περιπτώσεις προκύπτει μέσα από σειρά από απλές ή και πιο σύνθετες νομικές διεργασίες ή συλλογισμούς.
Πέραν τούτου, ειδικά τα τελευταία χρόνια έχουν θεσπιστεί πλήθος από νομοθετικές μεταβολές εκτός των υπό κωδικοποίηση νομοθετημάτων, οι οποίες όμως επηρεάζουν το κανονιστικό τους περιεχόμενο και περιγράφονται ανά περίπτωση στα κωδικοποιητικά άρθρα. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η εισαγωγή του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (Κ.Φ.Δ., ν. 5104/2024, Α’ 58), στο πεδίο εφαρμογής του οποίου εντάσσονται όλες οι φορολογίες που εδώ κωδικοποιούνται, με ένα πλέγμα διαδικαστικών και άλλων ρυθμίσεων, η εφαρμογή του οποίου συνεπάγεται ανάγκη προσαρμογής της κωδικοποιούμενης νομοθεσίας σε ό,τι αφορά αναφορά σε όργανα και αρμοδιότητες, διαδικασίες ή έννοιες οι οποίες είτε είναι παρωχημένες είτε έχουν ενσωματωθεί σε νεότερες διατάξεις με διαφοροποιημένο περιεχόμενο στον Κ.Φ.Δ.
Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για συστηματική κωδικοποίηση της σχετικής φορολογικής ύλης, η οποία αποτυπώνεται στον νέο Κώδικα σε εκατόν είκοσι τέσσερα (124) άρθρα, γεγονός που συνεπάγεται τη ρητή απαλοιφή από την κείμενη νομοθεσία άνω των πενήντα (50) υφιστάμενων, τυπικά σε ισχύ, άρθρων, την κατάργηση, ως προς το περιεχόμενο, άνω των διακοσίων (200) παραγράφων και εδαφίων άρθρων που παραμένουν εν ισχύ και την απόδοση, μετά και από εκτεταμένες συγχωνεύσεις και αναδιαρθρώσεις, σημαντικά μειωμένης σε όγκο, σε ποσοστό περίπου πενήντα τοις εκατό (50%) σε σχέση με την υφιστάμενη, της νέας νομοθεσίας.
Σε περαιτέρω επίπεδο ουσίας, η νομοθεσία που περιλαμβάνεται στον Κώδικα αποδίδεται κατά τρόπο συστηματικό και κατά το δυνατόν εύληπτο, με πλήρη αναδιάρθρωση, σε παρά πολλές περιπτώσεις, της δομής των προτεινόμενων άρθρων, των ενοτήτων, των παραγράφων, περιπτώσεων και εδαφίων, προς διασφάλιση της σαφήνειας και πληρότητας του κανονιστικού περιεχομένου, καθώς η κωδικοποιούμενη νομοθεσία πολλές φορές ενέχει εσωτερικές αντινομίες που οφείλονται ακόμη και στον διαφορετικό χρόνο νομοθέτησης των σχετικών διατάξεων, ενώ, για τους ίδιους λόγους, συγχωνεύονται ή συνενώνονται ή και διασπώνται και αναδιαρθρώνονται διαφορετικά άρθρα, ενότητες, ή παράγραφοι και εδάφια άρθρων στο πλαίσιο είτε της ίδιας φορολογίας είτε και σε επίπεδο διαφορετικών νομοθεσιών που διέπουν τη φορολογία της περιουσίας.
Επιπλέον, γίνεται πλήρης νομοτεχνική αναδιατύπωση όχι μόνο προς απόδοση των ρυθμίσεων στη δημοτική γλώσσα (Φ.Μ.Α.) ή την άρση γλωσσικών ή ορολογικών ασυνεπειών ή εσωτερικών αναντιστοιχιών εντός των ρυθμίσεων κάθε νομοθετήματος τόσο για λόγους ενιαίας διαχείρισης όσο και για λόγους ενιαίας λογικής κατάστρωσης ρυθμίσεων που απαντώνται κατά ομοειδή τρόπο σε διαφορετικές φορολογίες που αφορούν την περιουσία και τη φορολογία της. Επίσης, προσδιορίζονται ενοποιημένα και με ακριβή πλέον χρονική και κανονιστική περίμετρο διάφορες διατάξεις που αφορούν πάγιες ή μεταβατικού χαρακτήρα ρυθμίσεις, ιδίως στον ΕΝ.Φ.Ι.Α.
Πέραν της οικείας φορολογίας, στον παρόντα Κώδικα ενσωματώνεται η κανονιστική επιρροή νομοθετικών μεταβολών που άπτονται ευρύτερων τομέων της δημόσιας διοίκησης και της κοινωνικής οργάνωσης. Ειδικότερα, και όλως ενδεικτικά, λαμβάνονται υπόψη η ίδρυση και λειτουργία αρχικώς της Γενικής Γραμματείας Δημοσίων Εσόδων (Γ.Γ.Δ.Ε.) και, εν συνεχεία, της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), η θεσμοθέτηση του συμφώνου συμβίωσης και η εξομοίωση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των μερών αυτού, καθώς και των τέκνων που γεννώνται εντός του συμφώνου ή αναγνωρίζονται από μέρος αυτού ενώ έχουν γεννηθεί εκτός συμφώνου, με εκείνα των συζύγων και των τέκνων που γεννώνται εντός γάμου ή αναγνωρίζονται μετά τη γέννησή τους εκτός γάμου, η αντικατάσταση των υποθηκοφυλακείων από τα κτηματολογικά γραφεία, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της λειτουργίας του Εθνικού Κτηματολογίου, η σύσταση και λειτουργία του Μητρώου Πιστοποιημένων Εκτιμητών, η ισχύς του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97) και του Κ.Φ.Δ. και η συνακόλουθη αναγκαιότητα εναρμόνισης των υφιστάμενων, προ της εφαρμογής τους, κωδικοποιημένων διατάξεων με τις προβλέψεις αυτών, η αναδιάρθρωση της διοικητικής διαίρεσης της χώρας, με την κατάργηση των κοινοτήτων και τη δημιουργία δημοτικών ενοτήτων και δημοτικών κοινοτήτων.
Ποιους φορείς ή πληθυσμιακές ομάδες αφορά;
Η παρούσα κωδικοποίηση, συντείνοντας στην ασφάλεια δικαίου, αφορά στους φορολογούμενους και ειδικότερα στους εφαρμοστές και ερμηνευτές της φορολογικής νομοθεσίας (διοίκηση και δικαστήρια).
Ποιοι είναι οι στόχοι της αξιολογούμενης ρύθμισης;
- i) βραχυπρόθεσμοι:
Το παρόν σχέδιο Κώδικα στοχεύει στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου με τη συστηματοποίηση, την εξάλειψη των αναχρονισμών και των αλληλοεπικαλύψεων, τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή στις νέες συνθήκες.
- ii) μακροπρόθεσμοι:
Με το παρόν σχέδιο Κώδικα επιδιώκεται η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας της φορολογικής διοίκησης καθώς και η βελτίωση της συμμόρφωσης των φορολογουμένων, ώστε να εξοικονομούνται διοικητικός χρόνος και πόροι για το Ελληνικό Δημόσιο και να ενισχύεται η εμπιστοσύνη του φορολογούμενου προς τη φορολογική διοίκηση.
Μπορείτε να δείτε το πλήρες κείμενο του σχεδίου νόμου, εδώ
Πηγή: news.b2green.gr